In uw winkelmandje

‘Ik snakte naar adem. Met stof in al je hoeken kun je je dat wel voorstellen. Ze bleven me ook maar volproppen met spullen. Mijn deur kon niet meer dicht, ik kraakte in mijn voegen en mijn poten stonden scheef. Privacy? Een illusie: mijn sleutel was al jaren kwijt. Met doorgezakte planken – ik ben niet meer de jongste, en dan zo’n gewicht moeten torsen valt niet mee – en met een schimmelkolonie op mijn achterwand voelde ik me ernstig verwaarloosd.
Als iemand op een van mijn planken tevergeefs iets probeerde te vinden werd er stevig bij gevloekt en getierd.
Lang geleden kreeg ik nog wel eens een schoonmaakbeurt met een sopje, en dan voelde ik me weer lekker fris. Ze maakten me dan helemaal leeg, heerlijk. Een deel van de spullen kwam daarna weer terug, de rest gooiden ze waarschijnlijk weg.
Ik voelde me gewaardeerd.
In de periodes dat ik te vol zat duwde ik soms stiekem een paar dingen naar buiten. Maar daar schoot ik niet veel mee op, een schop tegen mijn deur kon ik krijgen.

Omdat ze me leken te zijn vergeten heb ik het heft in eigen hand moeten nemen.
Ik nodigde een familie muizen uit om bij me te komen logeren. Ze mochten naar hartenlust knagen aan mijn inventaris, hun muizenkeutels waren meer dan welkom.
Toen de ravage na een paar maanden aan het licht kwam konden ze er niet meer omheen: ik moest worden uitgemest. Wat een opluchting! Dat ik daar niet eerder op was gekomen. Ik hoorde hen zeggen dat ze mij niet meer zo vol wilden laten worden en mij vaker zouden gaan schoonmaken.
Ik heb nu weer de ruimte en voel me stukken beter. De muizen zijn vertrokken, maar ze zijn bereid om terug te komen, mocht het weer nodig zijn.’

(fragment uit de onlangs verschenen autobiografie van Roald Billy-Pax)

 

Kasten kunnen te vol raken doordat we te weinig wegdoen en/of voortdurend veel spullen in huis halen. Bovenstaande foto kwam voorbij op Facebook (ik vind dat de fabrikant eigenlijk Buyer had moeten heten).
Uit onderzoek blijkt inderdaad dat vrouwen vaker ongecontroleerd kopen dan mannen. Vrouwen gaan vooral voor kleding, schoenen, sieraden, cosmetica en keukenbenodigdheden. Mannen hebben een voorkeur voor elektronische gadgets, gereedschap, sportmaterialen, autotoebehoren en antiquiteiten. De overeenkomst tussen deze spullen is dat ze te maken hebben met hoe je jezelf presenteert aan anderen.

Een beetje teveel shoppen, of koopverslaafd?

Te veel shoppen kan variëren van een luxeprobleem tot een verslaving of dwang. Mensen die dwangmatig kopen hebben een permanente en ongecontroleerde drang om te kopen, zonder dat ze deze spullen echt nodig hebben.
Herken je het volgende bij jezelf of bij iemand in je omgeving?

• Je denkt bijna voortdurend aan de spullen die je wilt kopen en kunt je niet verzetten tegen de drang om iets te kopen;
• je koopt geregeld spullen die je niet nodig hebt;
• je koopt meer dan je je financieel kunt permitteren;
• je besteedt veel meer tijd aan winkelen dan je wilde, het zorgt voor spanningen of het verstoort je sociaal of beroepsmatig functioneren;
• op het moment dat je iets koopt, voel je grote opwinding, maar die is ook snel weer weg;
• kort nadat je iets hebt gekocht, voel je je schuldig en ben je teleurgesteld over jezelf;
• je verstopt je aankopen voor anderen of liegt erover.

Troostkoper, impulsief of fanatiek

In de literatuur over problematisch koopgedrag worden verschillende types onderscheiden.
Er zijn troostkopers, die zich beter willen voelen door iets te kopen. Ze hechten belang aan de symbolische en emotionele betekenis van hun aankoop.
De impulsieve koper wordt  – op momenten van emotionele disbalans – overvallen door een wens om te kopen. Over de gevolgen van het kopen wordt op dat moment niet nagedacht. Ook zijn er de fanatieke kopers. Zij kopen bewust zoveel mogelijk dezelfde producten waar ze bovenmatig veel interesse in hebben. Zo komen er bijvoorbeeld tien bijna dezelfde mobiele telefoons het huis binnen.
Ten slotte onderscheidt men de ongecontroleerde koper. Deze heeft ook iets van de drie andere types en probeert door het kopen psychische spanningen te verminderen. Het gaat hierbij niet zozeer om het bezitten van de spullen.

Voor wie interesse heeft in meer achtergronden over koopverslaving:
Artikel van Guido Valkeneers en Anouk Huys van de universiteit van Leuven. 

In plaats van antishopping tabletten

De eerste stap naar verandering is het besef dat je problematisch veel koopt. Je kunt in een dagboek bijhouden hoe vaak je het doet en wat de gevaarlijke situaties zijn. Hoe kun je die vermijden?
Ga in het begin zo weinig mogelijk winkelen en hou je aan een strak budget. Zeg creditcards op en houd alleen een realistisch, vooraf bepaald bedrag in je portemonnee. Gebruik boodschappenlijstjes, stop een herinneringsbriefje (met daarop de vraag ‘heb ik dit echt nodig of wil ik het alleen maar hebben?’) in je portemonnee. Neem iemand in vertrouwen die je kunt bellen als je het moeilijk hebt of die je pinpas voor je beheert.
Las bedenktijd in voordat je iets koopt. Meld je af van digitale nieuwsbrieven met aanbiedingen. Ontwikkel andere manieren om met moeilijke emoties om te gaan
en probeer leuke dingen te doen in de tijd die je aan shoppen zou hebben besteed.
Zoek zo nodig begeleiding en behandeling voor je probleem.

 

Bron:  Koopverslaving of oniomanie – J.A.J. Boermans, J.I.M. Egger,
[Tijdschrift voor Psychiatrie 52 (2010) 1, 29-39]

Afscheid van illusies

Een compleet digitaal fruitschaalforum komt in actie als een vrouw ten einde raad haar spullenprobleem voorlegt. De meningen vliegen je als vitamines om de oren, van kort door de bocht via empathisch naar deskundig en gebaseerd op eigen ervaringen. In de vorige les van de Bewaarschool waren de gestudeerde deskundigen aan het woord. Nu is er ruimte voor ervarings- en levensdeskundigen. Deze en andere – al dan niet spontane – vormen van onderlinge ondersteuning zijn naar mijn idee van onschatbare waarde. Laten we daar meer gebruik van maken.

‘Voordat we gingen samenwonen ontdekte ik dat een kamer in zijn appartement helemaal vol dozen met documenten, oude serviezen, prullaria en ander spul stond. We hebben geprobeerd dit samen op te ruimen, maar het lukte hem niet om iets weg te doen. Uiteindelijk hebben we afgesproken dat hij na de verhuizing ‘ruimte in zijn leven’ zou maken voor mij.

Inmiddels zijn we verhuisd, prachtig nieuw appartement, maar het lukt hem maar niet om dingen weg te gooien. Hij probeert het echt, gaat zitten met een doos en pakt wat uit. Vervolgens wordt hij radeloos, paniekachtig, doos weer dicht, snel een luchtje scheppen en voorlopig weer even laten.
Intussen zit ik al maanden tussen de dozen (zestig!) en er komt maar geen einde aan. Dan zie ik opeens weer een hele rij prullaria ‘stiekem’ voor de boeken staan, of een paar opgerolde oude shirts in de kledingkast gepropt. Dan weet ik dat hij geprobeerd heeft op te ruimen…
Ik trek het niet meer!!  Hoe kan ik hiermee omgaan?


@koning

‘Wat vindt hij ervan als je spullen naar de kringloop brengt? Ik herken het gevoel wel dat het zonde is om spullen weg te gooien die nog goed zijn. Ik breng dat soort dingen naar de kringloop.’


@yellowsub

‘Misschien kun je eens contact opnemen met een psycholoog? Meer met het idee dat die je concrete tips kan geven over hoe je zo’n gesprek kunt sturen en welke manier misschien werkt om hem tot weggooien aan te zetten.’


@earring

‘Oh, ik voel zo met hem mee! Ik vind afscheid nemen van spullen ook zo moeilijk, er is altijd een reden waarom ik iets bewaar. Een mooi lintje kan nog gebruikt worden, of een leuk doosje komt altijd weer van pas. Opslag huren kost maar 67 euro per maand.’


@comice

‘Ik denk dat jullie hulp moeten gaan zoeken zodat hij hieraan kan gaan werken. Gewoon even goed opruimen neemt de oorzaak niet weg, er moet echt meer gebeuren.’


@earring, wij hebben geen 67 euro per maand liggen om aan opslag te besteden. @yellowsub, ik wil best mee naar de psycholoog! Misschien moet ik ook wel dingen aanpassen, des te beter! Maar we moeten hier wel wat aan gaan doen.


@krent

‘Als je opslagruimte gaat huren vind ik dat je toegeeft aan zijn verzamelwoede.’

 


@oranje boven

‘Dit lijkt me vreselijk. Ik ben juist van het weggooien als je het niet meer gebruikt (op een aantal dingen met sentimentele waarde na). Zou je relatie het overleven als jij – na een redelijke termijn – zelf de spullen uitzoekt en weggooit? Voor mijn part wanneer hij er niet is. Dat zou mijn manier van handelen zijn. Stoornis of niet.’


@granaat

‘Als je aan het eind van de maand nog geeneens 67 euro overhoudt dan vind ik het heel verstandig van je man om nog bruikbare spullen niet zomaar weg te gooien.’


 

@guaca

‘Zo heb ik ook veel spullen. Vandaag ben ik met pijn in mijn hart begonnen met afscheid nemen. Wat mij wel helpt is dat ik de spullen die waarde hebben of niet kapot zijn bij de kringloop breng. Zo doe ik er een ander hopelijk weer een plezier mee.’


@dragon

‘Container bestellen. Alles wat nu nog in dozen zit heeft-ie blijkbaar niet zo hard nodig!’

 


Bedankt voor alle reacties! Ik heb er echt wat aan.
Het kringloopidee van @koning kan ik nog uitwerken. Ik heb het al eens geopperd, maar het was nog niet echt een strategie.
Ik ga meer info over de stoornis opzoeken en als ik hem vertel wat het inhoudt dan staat hij er denk ik wel open voor.
En @oranje boven en @dragon, ik denk dat het voor ons niet zou werken, hoewel ik dolgraag alles in één keer in de vuilnis zou willen gooien. Hij vertrouwt er echter niet op dat ik goede criteria hanteer en hij wil het echt zelf doen. Als ik het dan stiekem zou doen denk ik dat hij dat als een vertrouwensbreuk zou opvatten. We zouden dan nog beter kunnen gaan latten.

@bessie

‘Wat herkenbaar zeg! Mijn partner heeft dat ook en alles is hier in beginsel in ‘zijn’ kamer gezet. Ik dacht: deur dicht en niet meer aan ergeren. Er zijn ergere dingen in de wereld… Maar toen ons tweede kind kwam moest die kamer leeg. Heel de zwangerschap heb ik aan zijn kop moeten zaniken. Ik dacht echt dat hij de baby tussen de dozen wilde gaan leggen. Uiteindelijk heeft hij wel een paar dingen weggegooid, maar het gros van de dozen is nu verplaatst naar een loze ruimte onder de vloer. Het is echt een stoornis, want hij kan nu nooit bij die spullen. Dus wat heb je er dan aan om ze te bewaren?’


@pitje

‘Hoe netjes opgeruimd ben jij? Zo netjes dat het lijkt op smetvrees? Of wil  je gewoon alle spullen netjes in de kast hebben, geen overvolle woonruimte, etc.? Jammer dat hij het doorschuift naar jou…’


@pitje, ik heb geen smetvrees want met schoonmaken ben ik juist weer vrij relaxed. Wel ben ik heel erg opgeruimd en vind ik het bijvoorbeeld al a-relaxed als de boeken in de boekenkast in dubbele rijen staan of als er in de keuken een heleboel pannen in elkaar gestapeld zijn. Het liefste wil ik overal makkelijk bij kunnen. Daar heb ik wel concessies in gedaan, ik stapel en zet sommige dingen dubbel zodat er meer past, maar ik wil dan niet dat er ook nog paperclipjes en papiertjes tussen gepropt worden.


@bessie

‘Tips heb ik niet. Wel heb ik het idee dat het ‘hielp’ toen hij naar zo’n programma op tv had gekeken, over een man met hetzelfde gedrag. Daar stond echt het hele huis vol. Ultimatums hielpen bij ons niet. Zelfs het ultieme ultimatum van een baby was hier niet genoeg. Sterkte ermee, het is lastig.’


@trio

‘Wat jouw man heeft heb ik ook in lichtere mate. Ik zou echt heel graag opruimen en een leger huis hebben, maar het gaat zeer moeizaam. Het duurt inderdaad eindeloos om een doos leeg te krijgen en het valt me zwaar. Dat klinkt misschien pathetisch, maar ik verbind aan veel dingen emotionele waarde. Dingen weggooien is voor mij dan ook vaak afscheid nemen van illusies (dat ik ooit nog weer in maatje 36 ga passen, dat ik ooit die taal ga leren waar ik boeken in heb, dat ik ga leren breien en daarvoor wol bewaar, etc.) en ook dat is voor mij emotioneel, ik associeer het met falen.

Wat ik ook herken is dat ik in paniek raak als ik onder druk gezet word om dingen weg te gooien, en om tempo te maken met opruimen. Toch heeft mijn vriend me wel geholpen met afscheid nemen van spullen (denk duizend koffiemokken en t-shirts waar ik allemaal herinneringen aan verbond, dat soort werk). Maar dat ging met geduld en lichte druk, niet met zware druk.
Ik weet niet precies wat je hieraan hebt, behalve dat ik het dus herken van je man. Maar het is echt iets psychisch. Een therapeut kan hem absoluut helpen met de onderliggende issues. Waarom denkt hij die spullen nodig te hebben, spelen er thema’s als verlies, houvast of – zoals bij mij – falen?
Maar nogmaals: ik denk dat het belangrijk is dat je gelooft dat je partner die spullen ook echt wel kwijt wil, maar het niet kan. En dat druk zetten niet helpt als hij er van in paniek raakt.’

@(o)pruimen

‘Niet alleen hierom, maar wij zijn gaan latten. Ik hou van schoon en opgeruimd, hij is een rommelkont. Baalt er zelf ook van… zo af en toe gaat hij puinruimen… zegt dan ook dat hij het veel fijner vindt als alles aan kant is, maar zodra hij maar iets laat liggen begint het van voren af aan. Zijn ouders zijn net zo.’


@trio

‘Ik ben ook enigszins erfelijk belast hoor. Mijn grootouders bewaarden ook alles (maar die hebben het excuus dat ze de oorlog hebben meegemaakt). Mijn vader en mijn broer zijn ook zo’n vreselijke verzamelaars. Hun argumenten zijn vaak: ja maar, dit is of wordt ooit een collector’s item, dat wordt veel geld waard. Nou, verkoop het dan, zeg ik dan…
Maar goed, als het moet kunnen ze wel dingen wegdoen, maar het ‘misschien komt het ooit van pas/wordt het geld waard’, dat herken ik.
Ik kan ook lang aanhikken tegen weggooien, maar als ik het rationeel benader (je hebt dit nog nooit gebruikt, die spijkerbroek ga je echt niet meer passen, bovendien is het model totaal uit de mode, etc.) dan kan ik het wel en heb ik verrassend genoeg ook nooit spijt achteraf.’


Er zit inderdaad een familiaire component in, @(0)pruimen, zijn vader was ook zo. Mijn vriend beseft wel dat het een stoornis is en doet bij vlagen zijn best dingen weg te doen. Maar ik merk dat dat toch oprecht heel moeilijk voor hem is. Ook het prullenbakken checken herken ik, haha. Zelfs een dopje van een fles haalt hij er uit ‘want misschien ooit nog nodig’.
En het wrange van het verhaal is: hebben we dan eens iets nodig, een stuk gereedschap of zo, dan moet ik het nieuw kopen omdat de berging zo tjokvol staat dat er niets vindbaar is.


@zure bom

‘Wat heftig joh, sterkte! Ik zou hem wel proberen te stimuleren om op te ruimen maar niet met veel druk, dan jaag je hem tegen je in het harnas. En ik zou al helemaal niet zelf dingen weg gaan gooien. Heeft hij zelf niet het idee dat hij die ruimte beter zou kunnen gebruiken?’


@trio, wat goed, bedankt voor de info! Jou is het dus wel gelukt om samen dingen weg te gooien zonder een therapeut? Ik denk dat mijn vriend ook dingen met falen associeert. Inderdaad talen leren, ik heb vijf verschillende Russische woordenboeken gevonden, om maar eens een taal te noemen. Ik word dan geïrriteerd: één goed woordenboek is toch genoeg?! Maar misschien is het voor hem verbonden aan die hoop om vloeiend Russisch te spreken. En dat het er nu niet inzit betekent niet dat het niet volgend jaar misschien wel zou kunnen, etc., etc. Het is wel goed om inzicht te krijgen in zijn gevoelens. Ik ga ook proberen om dit boven te krijgen in een gesprek. Goed om te horen dat je uiteindelijk zoveel weg hebt kunnen gooien!


@brains

‘Geen tips, wel sterkte …’

 


Inspiratiebron: Vivaforum  (vrijelijk bewerkt door Marian Habets)

%d bloggers liken dit: