Hoe sterk is de eenzame …?

Nu het groeiseizoen ruimschoots voorbij is, zie je ze niet meer. Ze zijn uit hun holletjes gehaald om warm en droog de winter door te komen. In het voorjaar mogen ze weer terug naar de plek waar ze zich kunnen opladen om klaar te zijn voor hun voorname taak. Zachtjes brommend werken ze stug door, helemaal in hun eentje, ogenschijnlijk door niemand aangestuurd of zelfs maar bedankt. Bepalen ze eigenlijk zelf wanneer het tijd is om aan het werk te gaan? Of krijgen ze een seintje van hun baas? Zoeken ze zelf hun holletje op na afloop? Weten ze wanneer de klus klaar is?

Ik heb er altijd een beetje mee te doen, met zo’n eenzame grasmaairobot die kriskras over een grasveld hobbelt. Er hoort toch iemand bij die hem aanstuurt of in ieder geval gezelschap houdt?
Ondanks de elektronische begrenzing van zijn werkterrein kan hij immers toch soms van het gazon ontsnappen en onthand in de bloemenborder stil komen te staan. Zijn oplaadplek kan hij dan zeker niet meer op eigen kracht bereiken.

Body double

Mensen die snel afgeleid zijn – in de bloemenborder terechtkomen – en die toch gefocust moeten blijven op bijvoorbeeld huishoudelijke of administratieve taken, kunnen erbij gebaat zijn als er iemand in de buurt is die hen gezelschap houdt terwijl zij aan de taak werken. Zo’n maatje wordt ook wel een body double genoemd. Deze kan gewoon rustig in de buurt zijn en iets voor zichzelf doen. Of een handje meehelpen. Het kan een huisgenoot zijn, een vriend of soms een professional.
De Nederlandse vertaling van body double is dubbelganger. Die term zegt echter niets over de bovengenoemde functie als maatje.

De term body double komt uit de filmwereld. In een film speelt een body double een scène in plaats van de eigenlijke acteur, als die bijvoorbeeld geen naaktscène wil spelen of geen gevaarlijke stunt wil of kan uitvoeren.

Anker of spiegel

De aanwezigheid van iemand anders helpt je met focussen, als een fysiek anker dat je op je plaats houdt als je van je taak dreigt weg te dobberen. De body double kan je zo nodig erop attenderen als je afdwaalt of verveeld raakt.
Je voelt je uiteraard ook verantwoordelijk jegens de body double: ‘ik mag de tijd die hij mij schenkt niet verspillen door niets te doen’.
Ook geeft het rust dat je je op dat moment alleen bezig hoeft te houden met die ene taak en niet met de honderd andere die mogelijk nog op je liggen te wachten. Alleen al iemand in de buurt hebben kan verveling voorkomen, je maatje kan je energie geven.

Ook kan de body double een spiegel of rolmodel voor je zijn. Door rustig iets in jouw buurt te doen straalt hij de boodschap uit dat het voor jou ook mogelijk is om geconcentreerd door te blijven werken. Naar men aanneemt spelen spiegelneuronen (bepaalde zenuwcellen) in ons zenuwstelsel een rol bij het begrijpen en interpreteren van de handelingen van anderen. Ook empathie en het leren van nieuwe vaardigheden door imitatie zou met de spiegelneuronen samenhangen.

Een leerling van de Bewaarschool vertelde mij over het Spic-en-Spanclubje dat ze samen met twee vriendinnen heeft. Elke week gaan ze samen een ochtend bij een van hen aan de slag met een klus. Dat varieert van poetsen, een muur schilderen, tot de zolder uitmesten of onkruid wieden. En het werkt: ze krijgen samen veel gedaan en het is nog leuk ook. Want uiteraard wordt er ook koffie gedronken en bijgepraat.
Ook een andere leerling stuurde een tip: als ze veel te doen heeft, mailt ze haar t0-do-lijst naar een vriendin. Dat helpt om aan de slag te gaan en om gefocust te blijven  – de vriendin is dan haar virtuele body double.

Hoe zet je een body double effectief in?

Stel jezelf eerst een aantal vragen.

Waar heb ik precies moeite mee? Is dat het beginnen, het volhouden of het afmaken van de taak? Kan ik een familielid of vriend daarvoor vragen of schakel ik een betaalde kracht in? Kan ik zelf de leiding over het uitvoeren van de taken houden en delegeer ik dan bepaalde dingen aan de body double? Of geef ik de leiding uit handen? Moet de body double mij meehelpen, aansturen of alleen in de buurt zijn terwijl ik bezig ben? Wat zou ik specifiek willen vragen aan de body double? Wat zou ik willen dat hij wel of juist niet tegen me zegt als ik afdwaal?

Je kunt bijvoorbeeld iemand vragen om je te helpen om een stappenplan te maken en in te schatten hoeveel tijd de taak kost. Zodra je aan de gang bent kan de body double iets voor zichzelf gaan doen. Als je vastloopt zou je hem weer kunnen vragen om hulp. Je body double kan ook een (saai of moeilijk) deel van je taak overnemen. Bijvoorbeeld jij zoekt bonnetjes uit en de body double maakt er scans van en zet ze in mappen op de computer.

Het is natuurlijk belangrijk dat je iemand kiest die geduldig is, niet oordeelt en die ook stil kan zijn. In ieder geval iemand waarbij je je op je gemak voelt zodat het samenwerken een prettige ervaring wordt.

Ter afsluiting vind je hier een link naar een column van Ben Tiggelaar over de kunst van het hulp vragen.

Marian Habets, december 2018