Weggooien is zonde

Als ik met mensen over mijn werk als professional organizer praat is dat voor velen spontaan aanleiding om hun eigen manier van omgaan met spullen onder de loep te nemen. Degenen die mij rechtstreeks vragen of ze wellicht hoarders zijn (problematische verzamelaars), bewaren meestal veel spullen vanuit de gedachte dat weggooien zonde is. Ze hebben immers ooit ervoor betaald en misschien gaan ze er nog eens iets mee doen. Bovendien willen ze het milieu niet belasten door die spullen zomaar weg te gooien.

Is er een probleem?

Berthold Gunster (bekend van het Omdenken): ‘Als je iets als een probleem ervaart komt dat doordat je (1) een idee of wens hebt over hoe de werkelijkheid zou moeten zijn en (2) een waarneming van de werkelijkheid hebt die daar niet mee
overeenstemt. De manier waarop wij onze doelen definiëren bepaalt of wij sommige feiten als een probleem ervaren. De dingen zijn wat ze zijn. Zonder betekenis. Wij zijn de betekenisgevers.’
Je hebt bijvoorbeeld de wens om in een opgeruimd huis te leven, alles redelijk makkelijk te kunnen vinden en zonder schaamte spontaan bezoek te kunnen ontvangen. Vervolgens zie je dat niet alle spullen in je bergruimtes passen. Ook word je geïrriteerd als je steeds moet zoeken naar dingen. En je hebt gemerkt dat je twee dagen nodig hebt om je huis aan kant te krijgen voordat je bezoek durft toe te laten. Een probleem is geboren.

Zonder de eerdergenoemde wens zou er geen probleem bestaan. Er zou niets aan de hand zijn als het voor jou niet opgeruimd hoefde te zijn, je met plezier zocht naar je spullen en je ongevoelig was voor wat je bezoekers van de toestand in je huis vinden.

mindmap Paul Foreman

Is er een verborgen probleem?

Voor degenen die vermoeden dat ze misschien te veel verzamelen is er de vraag of ze last hebben van de hoeveelheid spullen in huis. Worden ze erdoor beperkt in hun doen en laten? Soms is dat inderdaad het geval en hebben ze gemerkt hoe de ‘bewaarlingen’ steeds meer plaats zijn gaan innemen. Gevolg: woekeren met kastruimte, een overvolle bijkeuken of een berging waar ze zich moeizaam een weg doorheen moeten banen.
De last die deze situatie oplevert wordt bij vlagen gevoeld, niet eens altijd bewust.
Iedere keer als we echter een blik werpen op deze spullen klinkt er in ons hoofd een stemmetje. Behalve dat ze fysieke ruimte in beslag nemen, hebben we op de achtergrond vaak gedachtes over wat we nog met deze spullen zouden kunnen doen. Het lukt ons echter nauwelijks om aan deze 3D to-do-lijst te werken, want we hebben al zoveel andere bezigheden. Het gaat knagen, het vermoeit ons, het voelt als falen.

Onderzoeken

Het onderzoeken van je gedachtes en gevoelens met betrekking tot je spullen kan je meer inzicht geven in je bewaargedrag.
Hoe komt het dat je voorwerpen moeilijk los kunt laten? Herinneren sommige dingen je aan iemand of aan een fijne periode? Geeft het je een veilig gevoel om veel om je heen te hebben? Ben je bang dat je niet op alle situaties voorbereid bent als bepaalde dingen in je huis ontbreken? Kun je in het algemeen moeilijk beslissingen nemen? Ben je perfectionistisch of snel afgeleid? Zie je als creatieve duizendpoot oneindig veel gebruiksmogelijkheden in allerlei materialen? Bewaar je kranten en tijdschriften omdat je de informatie daarin altijd ter beschikking wil hebben? Voel je een grote verantwoordelijkheid voor het milieu?

Raar genoeg kan het accepteren van wat onveranderlijk is vaak juist een verandering inluiden. Door minder te focussen op bedreigingen zien we vanzelf meer kansen en mogelijkheden.

full house

Anders denken voor veelbewaarders

  • De meeste spullen worden er niet beter op wanneer we ze lang bewaren. Als we ze uit de circulatie houden kunnen anderen er geen plezier aan beleven. Hoe egoïstisch is dat? Op de websites inzameldoelen.nl en goedomtedelen.nl staan talloze bestemmingen voor onze overtollige spullen.
  • Als we dingen willen bewaren voor onze kinderen, bedenk dan dat zij (later) hun spullen liever zelf uitzoeken om hun leven in te richten.
  • De meeste herinneringen hebben we in ons geheugen opgeslagen en we hebben geen tastbare spullen nodig om ze terug te halen.
  • We kunnen onszelf vergeven dat we in het verleden soms dingen gekocht hebben die we niet optimaal gebruikt hebben. Vergissen is menselijk.
  • Het wegdoen van spullen ontslaat ons van de zelfopgelegde plicht om er nog eens iets mee te doen. Dat kan grote opluchting geven.
  • Als wij nu niets doen met ons teveel aan spullen, dan zullen de mensen na ons erover beslissen. We kunnen het beter zelf in de hand houden en naar eer en geweten zoeken naar de beste plek voor hergebruik of recycling.
  • Bewaren kost geld in de vorm van ruimte- en tijdverlies, we moeten de spullen op temperatuur houden of ze op een andere manier onderhouden (stomerij, wassen, stofzuigen, opslagruimte huren, kasten kopen).

Bewaren kan ook zonde zijn.

Bronnen
– Ja-maar… huh?! De techniek van het omdenken – Berthold Gunster.
– Digging Out – helping your loved one manage clutter, hoarding & compulsive acquiring – Michael A. Tompkins & Tamara L. Hartl.

Hieronder ten slotte een oefening uit Digging Out (een boek voor familieleden van mensen met hoardingproblemen):

Hiermee kun je ervaren hoe moeilijk het voor iemand met verzameldwang kan zijn om een alledaags voorwerp weg te moeten doen. Schrijf op wat je kunt doen met de dop van een plastic waterflesje. Wees creatief en bedenk zoveel mogelijk toepassingen. Zou je het dopje daarna nog zomaar kunnen weggooien?

Score (aantal toepassingen):

1-5: Goede eerste poging, maar we denken dat je nog meer kunt bedenken als je er de tijd voor neemt. Staat ‘kattenspeeltje’ bijvoorbeeld op je lijst?
6-10: Niet slecht! Dit is een aanzienlijk aantal mogelijkheden. Als je echter ‘koekjessnijder’ niet hebt opgeschreven heb je nog niet al je creativiteit aangeboord.
11-15: Goed gedaan! Jij kunt echt creatief denken over het gebruik van een waterflesdopje.
16 en meer: Uitstekend! Jouw geest ziet de eindeloze mogelijkheden van een alledaags voorwerp.

Marian Habets, juli 2016

Meld je hier aan voor de maandelijkse lessen van de Bewaarschool.

Alejandro Duran Washed up trash installation
Alejandro Duran – Washed up trash installation